Istnieją pewne okoliczności w życiu, które uniemożliwiają dwojgu ludziom zawarcie związku małżeńskiego.

W takich okolicznościach kierownik urzędu stanu cywilnego czy duchowny powinien odmówić przyjęcia od przyszłych małżonków oświadczeń woli o wstąpieniu w związek małżeński podlegający prawu polskiemu. Główne przeszkody uniemożliwiające zawarcie związku małżeńskiego to, kiedy jedna osób w związku nie ukończyła 18 lat (choć w wyjątkowych sytuacjach sąd rodzinny może zezwolić na zawarcie małżeństwa kobiecie, która ukończyła 16 lat). Przeszkodą jest również kiedy jeden z partnerów jest całkowicie ubezwłasnowolniony ze względu na chorobę psychiczną lub niedorozwój umysłowy. Zakazana przez prawo jest również bigamia (wielożeństwo) oraz kiedy partnerzy są krewnymi w linii prostej (np. matka-syn, dziadek-wnuczka).

Nie można również zawrzeć małżeństwa z rodzeństwem rodzonym i przyrodnim, zabroniony jest też związek małżeński między powinowatymi w linii prostej (np. zięć-teściowa), ale z ważnych powodów sąd może zezwolić na zawarcie związku małżeńskiego między tymi osobami. Jeżeli małżeństwo zostało zawarte przez osobę niespełniającą warunków prawnych, to sąd może pozbawić małżeństwo mocy prawnej i uznać za nieważne od samego początku.

Podsumowując, prawo zabrania wejścia w związek małużeński w następujących przypadkach: 

• z krewnymi w linii prostej (rodzice, dzieci, wnuki)
• z rodzeństwem (również przyrodnim)
• osoby adoptującej z adoptowanym
• powinowaci w linii prostej (teściowie, synowe, zięciowie- sąd - z ważnych powodów może na to zezwolić)
• mężczyznom, którzy nie ukończyli lat 18
• kobietom, które nie ukończyły lat 16
• osobom, które już pozostają w związku małżeńskim (bigamia)
• osobom całkowicie ubezwłasnowolnionym, dotkniętym chorobą psychiczną lub niedorozwojem umysłowym